Hoe moet de kerk nog aan haar geld komen?

Kerk en geld, het is een lastige combinatie. Het geefgedrag van mensen is zo vanzelfsprekend niet meer. De vaste patronen van mensen die jaren vrijwilliger zijn of financieel bijdragen, verdwijnen. Hoe zorgt de kerk anno 2018 nog dat er inkomsten binnenkomen? 

Amerikaanse televisiedominees 
Langzamerhand is geld werven voor de kerk een vak geworden. Sommigen zijn daar bijzonder goed in geworden. Beroemd en berucht zijn Amerikaanse televisiedominees, die via de televisie en later via internet oproepen om te geven aan de kerk. Vaak wordt daaraan verbonden dat je als gulle gever door God gezegend wordt, zodat je er zelf uiteindelijk ook profijt van hebt. En als het via doneren niet lukt, dan kun je ook boeken of muziek kopen, of naar dure kerkelijke conferenties gaan waar ze geld mee verdienden.

Tien procent
Andere kerken hanteren het principe uit het Oude Testament dat je tien procent van je inkomen weggeeft. In sommige landen wordt het de kerk nog veel makkelijker gemaakt. Zo betaal je in Duitsland automatisch Kirchensteuer, kerkbelasting.  Maar kerkbelasting gaat er in Nederland niet komen en van al te opdringerige vragen om geld zijn mensen ook allergisch geworden.

Oude gevers
Eind januari gaat de actie Kerkbalans van de Protestantse Kerk Nederland weer van start. Het is het belangrijkste moment waarop aan gemeenteleden wordt gevraagd om bij te dragen aan de kerk. Veel mensen geven elk jaar een vast bedrag, maar het aantal gevers neemt af. En de mensen die het meest geven, zijn oud sterven langzaam uit.

We kunnen dus wel stellen dat een aantal kerken hard aan de bak moet gaan, wil ze het hoofd financieel boven water kunnen houden op de lange termijn. Wat kunnen kerken doen om mensen ervan te overtuigen financieel bij te dragen?

Weet wat je gelooft
De problemen van de kerk hebben nooit in de eerste plaats te maken met een gebrek aan geld, maar met een probleem aan relevantie en betrokkenheid.

Te vaak merken we dat mensen als ze het over hun kerk hebben, ook zeer betrokken kerkleden, ze nauwelijks onder woorden kunnen brengen wat de kerk en het geloof voor hen betekenen, of het prima vinden als mensen in hun omgeving daar niets mee hebben. Ze kunnen zelf niets meer met een geloofsbelijdenis, zijn bang om het over God of Jezus te hebben en vinden alles wat ruikt naar zieltjes winnen een bezigheid waar ze niets mee te maken willen hebben. Dan wordt het heel lastig om mensen die dreigen af te haken, afgehaakt zijn, of van niets meer weten, te overtuigen dat ze iets missen.

Als je als kerk alleen weet uit te stralen dat je er bent voor een goed gesprek, vrijwilligerswerk en duurzaamheid ga je het niet redden.  Het heeft ook geen zin om andere kerken waar het (financieel) wel goed gaat te kopiëren. Het is wel van essentieel belang dat je als kerk heel goed weet waar je voor staat en wat je te bieden hebt, en dit ook duidelijk kunt communiceren.

Het fundamentele probleem is dat als kerken er niet in slagen om van essentiële betekenis te zijn voor het leven van mensen, ze namelijk ook hun financiële steun verliezen.

Durf het roer om te gooien
Staar je ook niet blind op de organisatie, gebouwen en betaalde krachten van de kerk. Als je niet alles meer kunt bekostigen wat je vroeger kon doen, dan is het misschien tijd om het roer om te gooien.

Daarbij moet je natuurlijk nooit je bronnen/tradities vergeten of bagatelliseren. Als Inez van Oord, hoofdredacteur van Happinez, een boek schrijft over de Bijbel, dan geeft het wel aan dat je ook voor het bredere zinzoekende deel van onze samenleving iets in handen hebt dat zijn waarde niet verloren heeft.

door Lisa Petersen en Theo Zijderveld